گفتیم که يكي از معيارهاي اصلي تصميم‌ گيري در تعيين قيمت سهام و اين كه ارزش بازار سهام بيشتر يا كمتر از ارزش ذاتي آن باشد، استفاده از نسبت قيمت به سود (P/E) است. ولی تجربه تاريخي نشان مي دهد شركت هايي كه P/E بالا داشته اند اغلب نتوانسته اند خواسته هاي سهامداران خود را برآورده سازند و البته باید این واقعیت را نیز پذيرفت كه عوامل گوناگوني بر قيمت سهام تاثير دارند و نمي توان ادعا كرد كه سهمي با P/E بالا براي نگهداري در بلند مدت گزينه مناسبي نيست.

امروزه P/E نیاز سرمایه گذاران را ارضا نمی کند. با استفاده از P/E به همراه نرخ رشد، اطلاع مفيدتري به نام PEG به دست مي آيد كه شاخص قوي تري از ارزش گذاري قيمت سهام بر پایه P/E است. قبل از ورود به بحث اصلي اجازه دهيد كه یک بار دیگر نسبت P/E را باهم مرور بکنیم. گفتیم نسبت قیمت به سود (P/E) را با رابطه زیر محاسبه می کنند:

قیمت به سود = ارزش بازار هر سهم تقسیم بر سود هر سهم (EPS)

دو جزء اصلي نسبت فوق، ارزش بازار (قيمت) هر سهم و دیگری سود شركت است. سود مهمترين شاخص در عملكرد شركت است. از اين رو مهمترين متغير در تعيين ارزش سهام يك شركت به حساب می آید. در واقع سود یک مؤسسه، انعكاس نتايج عملكرد آن مؤسسه است.

سود نتيجه تهاتر موارد گوناگونی در حسابداري است: درآمدها، بهاي تمام شده كالاي فروش رفته، حقوق و دستمزد، اجاره و غيره. تمام اين اقلام براي ادامه فعاليت يك شركت ضروري است. اگر شركت از منابع در اختيار خود، حداكثر استفاده را نكند نمي‌تواند سود كسب كند و با مشكل ادامه فعاليت رو به ‌رو مي‌شود. علي‌ رغم پذيرش سود به عنوان يك معيار اساسي عملكرد، عوامل ديگري هستند كه بر ارزش سهام شركت اثر دارند. چند نمونه از اين عوامل عبارتند از:

آوازه شرکت
نام كالا يا نام شركت ممكن است داراي ارزش باشد و بر تصميمات سرمايه‌گذاران اثر زيادي دارد. براي مثال امروزه شركت‌هاي بزرگي همچون ايران خودرو، جنرال موتور ، گوگل و... در بازار محبوبيت خاصي دارند.

سرمايه انساني
لياقت و شايستگي كاركنان شركت و تخصص‌شان براي شركت ارزش افزوده ايجاد مي‌كند. اين موضوع را نمي‌توان در بازار سرمايه ناديده گرفت.

انتظارات
ارزش بازار سهام مبتني بر انتظارات از آينده است. زماني اقدام به خريد سهام مي‌كنيم كه انتظارات قوي از سودهاي آتي آن سهام داريم و نه آنچه كه شركت در گذشته به آن دست يافته است. انتظارات از سودهاي آتي شركت از متغيرهاي موثر در بازار سرمايه است.

قدرت رقابت
يك شركت براي رقابت در بازار بايد برنامه و استراتژیی را دنبال كند كه موفقيت آن را در بلند مدت تضمين كند. براي مثال شركت‌هاي زنجيره‌اي با ايجاد كانال‌هاي وسيع توزيع توانستند‌ مشتريان زيادي را جلب كنند، به طوري كه خريد محصول از رقباي اين فروشگاه‌هاي زنجيره‌اي براي مشتريان در مقام مقايسه، گران‌تر است.



نسبت PEG چيست؟
تمام عواملی را که شمردیم بر رشد سود آوري شركت اثر دارد، اما واقعیت این است که فرمول نسبت P/E هيچ ‌يك از اين عوامل را منعكس نمي‌كند و اغلب با استناد به داده‌هاي تاريخي محاسبه مي‌شود. ارتباط بين نسبت قيمت به سود و نرخ رشد، اطلاعات كامل تري از P/E را به ما مي‌دهد. اين نسبت كه در مديريت سرمايه گذاري از آن به عنوان PEG نام برده مي‌شود به شرح زير است:

نسبت PEG = قيمت به سود تقسیم بر رشد سالانه سود

عدد مورد استفاده براي رشد سالانه سود را از طرق گوناگوني مي‌توان محاسبه كرد. مثلا اين عدد را مي‌توان ميانگين رشد سود طي پنج سال گذشته محاسبه كرد يا حتی آن را مستقل از سال‌هاي گذشته پيش‌بيني كرد.

تحليل از نسبت PEG مثل تحليل ما درمورد نسبت P/E است. هرچه PEG كمتر باشد ممكن است ارزش بازار سهام كمتر از ارزش ذاتي آن باشد و هرچه PEG بيشتر باشد ممكن است ارزش بازار، بيشتر از ارزش ذاتي آن قيمت ‌گذاري شده باشد.

نسبت PEG (قیمت به سود تقسیم بر رشد سود سالانه) ابزاري مفيد براي سهامي است كه كمتر از ارزش ذاتي خود در بازار قيمت خورده است. در مقايسه با نسبت‌هاي ديگر، اين نسبت، رشد سود هر سهم در سال‌هاي آتي را نيز در قيمت ‌گذاري سهام لحاظ مي‌كند. از اين رو اطلاعات بيشتري به سرمايه‌ گذاران می دهد.

نسبت PEG، نسبت قيمت به سود را با نرخ رشد مي سنجد و اگر نسبت PEG برابر با يك باشد نشان مي‌دهد كه بازار در قيمت ‌گذاري سهام با در نظر گرفتن نرخ رشد سود هر سهم واقع ‌بين بوده و اشتباهي را مرتكب نشده است. چنين وضعيتي حداقل در تئوري كاملا نرمال تلقي مي شود زيرا در بازار منطقي و كارا، نرخ رشد سود در سال هاي آتي، در P/E کاملا لحاظ شده است.

اما اگر نسبت PEG بزرگ‌تر از يك باشد نشان مي‌دهد كه احتمالا سهم شركت بيشتر از واقع قيمت ‌گذاري شده است، يا بازار انتظار دارد كه رشد سود سهم در سال‌هاي آتي بسيار بيشتر از ميزان پيش‌بيني شده باشد. (پيش بيني نرخ رشد سود در سال هاي آتي از عواملي است كه سرمايه گذاران را متقاعد مي كند كه بهاي بيشتري براي خريد سهام بپردازند و از این رو گاهی P/E شركت به گونه‌اي غيرقابل تصور بالا مي‌رود.)

اما اگر نسبت PEG كمتر از يك باشد به اين معني است كه احتمالا سهام شركت كمتر از ارزش ذاتي آن در بازار قيمت‌گذاري شده است يا آن كه بازار انتظار دارد كه شركت نمي‌تواند به اهداف از پيش تعيين شده خود در دستيابي به سود پيش‌بيني شده برسد.

PEG در صورتي به زير يك سقوط مي‌كند كه سرمايه‌گذاران پيش‌بيني كنند كه شركت از پتانسيل‌هاي رشد بالقوه در آينده برخوردار نخواهد بود. به عبارت ديگر اين نسبت نشان مي‌دهد كه انتظارات سرمايه‌گذاران از آهنگ رشد سود شركت كمتر از آنچه هست كه در رسانه‌هاي جمعي اعلام مي‌شود.

بايد توجه كرد كه نسبت PEG را نمي‌توان به تنهايي مبناي تصميم‌گيري قرار داد. سرمايه‌گذاران تحليل های ديگر نسبت های مالی، فرصت‌هاي رشد و سود آوري در سال‌هاي آتي، روند عمليات شركت، متغيرهاي بنيادي و ديگر متغيرها را نیز بايد مورد توجه قرار دهند. اگر سرمايه گذاران به اين نتيجه رسيده اند كه ارزش بازار سهام شركت با ارزش ذاتي آن تفاوت دارد بايد P/E و PEG را به صورت مقايسه‌اي با شركت‌هاي مشابه و كل بازار مورد بررسی قرار دهند.